Արցախի Հանրապետության Դատախազություն

Հասցե՝ ք. Ստեփանակերտ
Վազգեն Սարգսյան - 13
Հեռ.՝ ( 047 ) 94-52-94

ՀԱՆ­ՐԱ­ՅԻՆ ՎՍ­ՏԱ­ՀՈՒ­ԹՅՈՒՆՆ ՈՒ Ա­ՋԱԿ­ՑՈՒ­ԹՅՈՒ­ՆԸ ՉԵՆ ՄՈՒ­ՐՈՒՄ, ԴՐԱՆ ԱՐ­ԺԱ­ՆԱ­ՆՈՒՄ ԵՆ

 

— Պա­րոն Ներ­սի­սյան, սա Ձեր ա­ռա­ջին հար­ցազ­րույցն է ՙԱ­զատ Ար­ցախ՚ հան­րա­պե­տա­կան թեր­թին, ուս­տի ող­ջու­նում ենք հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լու պատ­րաս­տա­կա­մու­թյան հա­մար: Շուրջ 5 ա­միս է` ստանձ­նել եք հան­րա­պե­տու­թյան գլ­խա­վոր դա­տա­խա­զի պաշ­տո­նը, ի՞նչ է փոխ­վել հա­մա­կար­գում, ին­չի՞ց եք սկ­սել…

— Նախ ու­զում եմ հա­վաս­տիաց­նել ՙԱ­զատ Ար­ցախ՚-ի ըն­թեր­ցող­նե­րին, որ հան­րու­թյան հետ բաց երկ­խո­սու­թյու­նը իմ աշ­խա­տան­քի կարևո­րա­գույն մասն է, ուս­տի պատ­րաս­տա­կամ եմ պա­տաս­խա­նել Ձեր յու­րա­քան­չյուր հար­ցի՝ ա­ռանց բա­ցա­ռու­թյան:
Գլ­խա­վոր դա­տա­խա­զի պաշ­տոնն ստանձ­նե­լու ա­ռա­ջին իսկ օր­վա­նից լծ­վել եմ այն բո­լոր ա­րա­տա­վոր երևույթ­նե­րի վե­րաց­մա­նը, ո­րոնք նա­խորդ 12 տա­րի­նե­րի իմ դա­տա­խա­զա­կան աշ­խա­տան­քի և ի­րա­վա­պաշտ­պան գոր­ծու­նեու­թյան ըն­թաց­քում ըն­դգ­ծել էի նո­թա­տետ­րում: Ա­ռաջ­նա­յի­նը ար­դա­րու­թյան, օ­րեն­քի առջև բո­լո­րի հա­վա­սա­րու­թյան սկզ­բունք­նե­րի ոչ թե տե­սա­կան, այլ գործ­նա­կան ու ա­ռար­կա­յա­կան գո­յու­թյան պա­տաս­խա­նա­տուն լի­նե­լու գի­տակ­ցումն էր, ո­րը պետք է շատ ա­րագ ար­մա­տա­վոր­վեր բո­լոր դա­տա­խազ­նե­րի մոտ: Ցան­կա­ցած հան­դիպ­ման կամ խոր­հր­դակ­ցու­թյան ըն­թաց­քում մշ­տա­պես կոչ եմ ա­նում գոր­ծըն­կեր­նե­րիս? մեր ու­նե­ցած խն­դիր­նե­րի մա­սին խո­սել բաց և ա­զա­տո­րեն: Մենք պետք է ըն­դու­նենք, որ դա­տա­խա­զու­թյան, ի­րա­վա­պահ մար­մին­նե­րի հան­դեպ տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում ձևա­վոր­վել է ան­վս­տա­հու­թյան բա­վա­կա­նին մեծ ծա­վալ, ո­րը նվա­զեց­նե­լու, իսկ ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քում ամ­բող­ջու­թյամբ վե­րաց­նե­լու հա­մար անհ­րա­ժեշտ է հա­մո­զիչ ու ար­դյու­նա­վետ մե­ծա­ծա­վալ աշ­խա­տանք: Մենք կար­գա­պա­հու­թյան, անձ­նա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան, բա­րեկր­թու­թյան, օ­րի­նա­կա­նու­թյան պահ­պան­ման, հան­դուր­ժո­ղա­կա­նու­թյան, դա­տա­խա­զա­կան վար­քագ­ծի օ­րի­նա­կե­լիու­թյան, ա­նա­չա­ռու­թյան և օ­բյեկ­տի­վու­թյան բա­վա­կա­նին բարձր շեմ ենք սահ­մա­նել, ո­րոնց մի մասն այս պա­հին գու­ցե հրա­պա­րա­կավ նկա­տե­լի չէ, սա­կայն հան­րա­յին վե­րա­բեր­մուն­քի փո­փո­խու­թյան տես­քով նկա­տե­լի կդառ­նա ա­ռա­ջի­կա­յում: Մի պարզ օ­րի­նակ` այ­սօր դուք չեք կա­րող տես­նել դա­տա­խա­զի կող­մից ծա­ռա­յո­ղա­կան մե­քե­նա­յի անձ­նա­կան օգ­տա­գործ­ման դեպ­քեր, իսկ դա ոչ միայն պե­տա­կան սե­փա­կա­նու­թյուն հան­դի­սա­ցող գույ­քի հետ վար­վե­լու մշա­կույ­թի ու մտա­ծո­ղու­թյան փո­փո­խու­թյուն է դա­տա­խա­զու­թյան հա­մա­կար­գում, այլև լր­ջա­գույն օ­րի­նակ ու նա­խազ­գու­շա­կան ազ­դակ պե­տա­կան մյուս մար­մին­նե­րի հա­մար:
Կարևո­րա­գույն ձեռք­բե­րում է դա­տա­խա­զու­թյան և հան­րու­թյան միջև սերտ կա­պի վե­րա­կանգ­նու­մը: Երևի նկա­տել եք, այ­սօր­վա դա­տա­խա­զու­թյունն ամ­բող­ջու­թյամբ հաղ­թա­հա­րել ու քան­դել է այն կա­պանք­նե­րը, ո­րոնք հան­րու­թյան աչ­քում այդ հա­մա­կար­գին հա­ղոր­դում էին փակ ու պատ­ժիչ մարմ­նի կեր­պար: Պատ­կե­րաց­րեք` մենք նույ­նիսկ փոր­ձում ենք հոգ տա­նել այն ան­ձի ըն­տա­նի­քի ա­նօգ­նա­կան կամ անխ­նամ ան­դա­մի նկատ­մամբ, ում որ­դին, օ­րի­նակ, հան­ցա­գոր­ծու­թյան մեջ մե­ղադր­վե­լու պատ­ճա­ռով հայ­տն­վել է ար­գե­լան­քի տակ: Սա, կար­ծում եմ, ան­նա­խա­դեպ է և դա­տա­խազ սու­բյեկ­տին թույլ է տա­լու լա­վա­գույն կեր­պա­րով ներ­կա­յա­նալ հան­րու­թյա­նը: Թեև միշտ իշ­խել է այն տե­սա­կե­տը, որ դա­տա­խա­զու­թյու­նը ՙըն­դու­նե­լի՚ հա­մա­կարգ չէ, քա­նի որ պատ­ժող գոր­ծա­ռույթ է ի­րա­կա­նաց­նում, սա­կայն ես դրա հետ հա­մա­ձայն չեմ: Ե­թե մեր գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի հեն­քը լի­նի ար­դա­րու­թյունն ու օ­բյեկ­տի­վու­թյու­նը, ա­պա այն ըն­դու­նե­լի ու ըն­կա­լե­լի կլի­նի, որ­քան էլ ցա­վոտ տար­րեր պա­րու­նա­կի: Վեր­ջին հինգ ա­միս­նե­րին դա­տա­խա­զու­թյուն և ան­ձամբ գլ­խա­վոր դա­տա­խա­զի մոտ ըն­դու­նե­լու­թյան ներ­կա­յա­ցած քա­ղա­քա­ցի­նե­րի թի­վը գե­րա­զան­ցում է վեր­ջին մի քա­նի տար­վա ցու­ցա­նի­շը, ուս­տի, կար­ծում եմ, հա­վե­լյալ հիմ­նա­վո­րում կամ ա­պա­ցույց պետք չէ հա­մոզ­վե­լու հա­մար, որ մենք ճիշտ ճա­նա­պար­հին ենք:

-Ձեր կող­մից ԱՀ նա­խա­գա­հին է ներ­կա­յաց­վել ա­ռա­ջար­կու­թյուն` ՙԱՀ պաշտ­պա­նու­թյա­նը մաս­նակ­ցած ան­ձանց մար­տա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի մաս­նակ­ցի կար­գա­վի­ճակ տա­լու կար­գը սահ­մա­նե­լու և միջ­գե­րա­տես­չա­կան հանձ­նա­ժո­ղով ստեղ­ծե­լու մա­սին՚ ԱՀ կա­ռա­վա­րու­թյան ո­րոշ­ման մեջ լրա­ցում­ներ կա­տա­րե­լու մա­սին: Ի՞նչ է ի­րե­նից ներ­կա­յաց­նում այն, և ո՞րն է նպա­տա­կը:

-Անձ­նա­կան ըն­դու­նե­լու­թյուն­նե­րի ժա­մա­նակ ինձ հա­ճախ ներ­կա­յաց­վում են խն­դիր­ներ, ո­րոնց լու­ծու­մը դուրս է դա­տա­խա­զա­կան լիա­զո­րու­թյուն­նե­րի գոր­ծադր­ման տի­րույ­թից և են­թա­կա է գոր­ծա­դիր իշ­խա­նու­թյան ի­րա­վա­սու­թյա­նը: Նման դեպ­քե­րում մենք ար­դեն ձևա­վոր­ված գործ­նա­կան ՙհա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան՚ շր­ջա­նա­կում գոր­ծա­դիր իշ­խա­նու­թյա­նը ներ­կա­յաց­նում ենք ա­ռա­ջար­կու­թյուն­ներ: Այդ­պի­սի մի ըն­դու­նե­լու­թյան ար­դյուն­քում էլ ծն­վել էր այդ ա­ռա­ջար­կու­թյու­նը: Բանն այն է, որ ներ­կա­յում գոր­ծող ի­րա­վա­կան ակ­տը զոհ­ված կամ վի­րա­վոր­ված ան­ձին մար­տա­կան գոր­ծո­ղու­թյան մաս­նակ­ցի կար­գա­վի­ճակ է տա­լիս միայն մար­տա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րին մաս­նակ­ցե­լու դեպ­քում, մինչ­դեռ մենք ու­նե­ցել ենք դեպ­քեր, երբ տար­բեր ան­ձինք գոր­ծուղ­վել են մար­տա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի վայր` մաս­նա­գի­տա­կան խն­դիր լու­ծե­լու հա­մար: Այդ­պի­սով` ստաց­վել է այն­պես, որ ե­թե զին­վո­րա­կա­նը մար­տի դաշտ էր մեկ­նել, ա­սենք, վնաս­ված ռազ­մա­կան տեխ­նի­կան վե­րա­նո­րո­գե­լու հա­մար և այդ ըն­թաց­քում զոհ­վել կամ վի­րա­վոր­վել էր, նա ստա­ցել էր մար­տա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի մաս­նակ­ցի կար­գա­վի­ճակ, իսկ զո­րա­մա­սը սնու­ցող է­լեկտ­րա­կան են­թա­կա­յա­նը վե­րա­նո­րո­գող ՙԱր­ցա­խէ­ներ­գո՚ ՓԲ ըն­կե­րու­թյան վի­րա­վոր­ված կամ զոհ­ված աշ­խա­տա­կի­ցը` ոչ: Մեր կար­ծի­քով այս հար­ցում առ­կա է մո­տե­ցում­նե­րի հս­տա­կեց­ման և ի­րադ­րու­թյուն­նե­րի հա­վա­սար ու ար­դա­րա­ցի գնա­հատ­ման անհ­րա­ժեշ­տու­թյուն, ին­չի հա­մար էլ հան­դես ենք ե­կել նման ա­ռա­ջար­կու­թյամբ: Սա սո­վո­րա­կան գոր­ծըն­թաց է, կա­ռա­վա­րու­թյու­նը չի կա­րող բո­լոր ի­րա­վի­ճակ­նե­րը գնա­հա­տել միան­գա­մից, և ի­րա­վա­կան ակ­տի կի­րա­ռու­թյան ըն­թաց­քում, երբ ի հայտ են գա­լիս նոր հան­գա­մանք­ներ, սե­փա­կան նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ կամ այլ մար­մին­նե­րի կող­մից ու­շադ­րու­թյուն հրա­վի­րե­լու մի­ջո­ցով, այս կամ այն ի­րա­վա­կան փաս­տաթղ­թե­րում կա­տար­վում են լրա­ցում­ներ կամ փո­փո­խու­թյուն­ներ:

-Մա­մու­լում` տար­բեր հրա­պա­րա­կում­նե­րում, շատ է խոս­վել Բեր­ձոր քա­ղա­քում տե­ղի ու­նե­ցած թա­լա­նի մա­սին. հայտ­նի է, որ ի­րա­վա­պահ մար­մին­նե­րի կող­մից 12 քրեա­կան գործ է հա­րուց­վել այդ ուղ­ղու­թյամբ: Ինչ է բա­ցա­հայտ­վել առ այ­սօր, ման­րա­մաս­նեք, խնդ­րեմ…

-Ես չեմ ու­զում Բեր­ձոր քա­ղա­քում կա­տար­ված հափշ­տա­կու­թյուն­նե­րի դեպ­քե­րը ինչ-որ պատ­ճառ­նե­րով ա­ռանձ­նաց­նել, մենք ուղ­ղա­կի այդ առ­թիվ հայ­տա­րա­րու­թյուն ենք տա­րա­ծել, քա­նի որ զանգ­վա­ծա­յին լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րով հրա­պա­րա­կում­ներ ե­ղան Բեր­ձո­րում հափշ­տա­կու­թյուն­նե­րի և դրանք ա­նար­ձա­գանք թող­նե­լու մա­սին: Դժ­բախ­տա­բար, պա­տե­րազ­մի օ­րե­րին գո­ղու­թյուն­նե­րի դեպ­քեր ե­ղան ինչ­պես Բեր­ձո­րում, այն­պես էլ Ար­ցա­խի այլ հա­մայ­նք­նե­րում: Ո­րոշ­նե­րը բա­ցա­հայտ­վել, ո­րոշ­նե­րը դեռևս գտն­վում են քն­նու­թյան փու­լում: 2020թ. սեպ­տեմ­բե­րին սան­ձա­զերծ­ված պա­տե­րազ­մից հե­տո ստեղծ­ված ի­րադ­րու­թյան հետևան­քով, ո­րո­շա­կի ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում Բեր­ձո­րում ոս­տի­կա­նու­թյան ստո­րա­բա­ժա­նում չկար, այդ պատ­ճա­ռով հափշ­տա­կու­թյան ո­րոշ դեպ­քեր մնա­ցել են ան­բա­ցա­հայտ, սա­կայն գրե­թե յու­րա­քան­չյուր օր դրանք բա­ցա­հայ­տե­լու ուղ­ղու­թյամբ աշ­խա­տանք է տար­վում: Մենք ոչ միայն ար­ձա­գան­քել ենք հափշ­տա­կու­թյան վե­րա­բե­րյալ բո­լոր հա­ղոր­դում­նե­րին, այլև քրեա­կան վա­րույթ ենք նա­խա­ձեռ­նել Քա­շա­թա­ղի շր­ջա­նի Ա­ղավ­նո հա­մայն­քում ա­պօ­րի­նի ըն­դեր­քօգ­տա­գործ­ման դեպ­քե­րի կա­պակ­ցու­թյամբ: Նկա­տի ու­նեմ, որ Քա­շա­թա­ղի շր­ջա­նի` մեր հս­կո­ղու­թյան տակ մնա­ցած հատ­վա­ծի նկատ­մամբ ինչ-որ ան­տար­բե­րու­թյան մթ­նո­լորտ կամ վե­րա­բեր­մունք բա­ցար­ձա­կա­պես չկա:

-Պա­րոն Ներ­սի­սյան, Դուք հա­ճախ եք լի­նում հան­րա­պե­տու­թյան շր­ջան­նե­րում, հան­դի­պում­ներ եք ու­նե­նում բնակ­չու­թյան հետ, ի՞նչ նպա­տակ են հե­տապն­դում դրանք:

– Դա ոչ թե ո­րո­շում է, այլ ցան­կու­թյուն, մեր հա­մերկ­րա­ցի­նե­րի կող­քին լի­նե­լու ցան­կու­թյուն: Գի­տեք, մենք պետք է փոր­ձենք ձևա­վո­րել պե­տա­կան մար­մին­նե­րի ու քա­ղա­քա­ցի­նե­րի միջև փոխ­հա­րա­բե­րու­թյան նոր մշա­կույթ: Ան­կախ պաշ­տո­նից կամ դիր­քից, մենք պետք է ա­մեն րո­պե զգանք մի­մյանց նկատ­մամբ հո­գա­տար, ու­շա­դիր, հար­գա­լից ու ա­ջա­կից լի­նե­լու պատ­րաս­տա­կա­մու­թյունն ու պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­նը, չպետք է թույլ տանք նախ­կին սխալ­նե­րը, ո­րոնց հետևան­քով մարդ­կանց կամ պե­տու­թյան ու քա­ղա­քա­ցի­նե­րի միջև ձևա­վոր­վել են կոր­ծա­նիչ ան­ջր­պե­տեր: Նման հան­դի­պում­նե­րի մի­ջո­ցով ես փոր­ձում եմ հա­մո­զել մեր քա­ղա­քա­ցի­նե­րին, որ դա­տա­խա­զու­թյու­նը նրանց կող­քին է, պատ­րաստ է լսե­լու նրանց ցան­կա­ցած գան­գատ, խն­դիր, պատ­րաստ է` ան­ձամբ կամ պե­տա­կան այլ մար­մին­նե­րի ու­շադ­րու­թյու­նը հրա­վի­րե­լու մի­ջո­ցով լու­ծել նրանց խն­դիր­նե­րը: Այս գա­ղա­փա­րա­կան մո­տե­ցում­նե­րից զատ, այդ կերպ մենք նաև փոր­ձում ենք հեշ­տաց­նել ու ա­ռա­վել հա­սա­նե­լի դարձ­նել դա­տա­խա­զի հետ շփու­մը շր­ջան­նե­րի բնա­կիչ­նե­րի հա­մար: Ես մեծ բա­վա­կա­նու­թյուն և ուժ եմ ստա­նում մեր հայ­րե­նա­կից­նե­րի հետ շփում­նե­րից, և ինչ­պես նախ­կի­նում, այն­պես էլ հի­մա ապ­րում եմ այն հա­մոզ­մուն­քով, որ Ար­ցա­խը մենք ենք՝ Կար­միր Շու­կա­յից մինչև քա­ղաք Մար­տա­կերտ ապ­րող ու ա­րա­րող յու­րա­քան­չյուր ար­ցախ­ցի, մենք մեր հայ­րե­նի հո­ղի գո­յու­թյան ու հա­րատևու­թյան հա­մար պետք է ե­րախ­տա­պարտ լի­նենք մեր նա­հա­տակ­նե­րին, մեր բա­նա­կին ու այս հո­ղին լծ­ված յու­րա­քան­չյու­րին, ար­ժա­նի ծա­ռա­յու­թյուն մա­տու­ցենք նրանց: Մենք շատ ենք խո­սում ար­տա­քին անվ­տան­գու­թյու­նից, մինչ­դեռ անվ­տան­գու­թյու­նը միայն ար­տա­քի­նը չէ, քա­ղա­քա­ցին ի­րեն անվ­տանգ ու պաշտ­պան­ված պի­տի զգա ցան­կա­ցած ի­րադ­րու­թյու­նում, իսկ դա ա­պա­հո­վե­լու հնա­րա­վո­րու­թյունն ու պար­տա­կա­նու­թյու­նը կրում են պե­տա­կան մար­մին­նե­րը:

— Երկ­րի հա­մար ստեղծ­ված այս ծանր ի­րա­վի­ճա­կում ի՞նչ ակն­կա­լիք­ներ ու­նեք բնակ­չու­թյու­նից` Ձեր ղե­կա­վա­րած կա­ռույ­ցի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցե­լու ա­ռու­մով:

— Մենք պար­տա­վոր ենք ա­մեն օր մե­ծար­ման խոս­քով ու ա­ջակ­ցու­թյան ծրագ­րե­րով ոգևո­րել մեր հայ­րե­նա­կից­նե­րին: Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյան կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­գի ողջ նե­րու­ժը պետք է գոր­ծարկ­վի ու կա­ռուց­վի Ար­ցա­խում բնակ­վող յու­րա­քան­չյուր ան­հա­տի` որ­պես ա­ռանց­քա­յին դե­րա­կա­տա­րի շուրջ: Ինձ թվում է, որ դա­տա­խա­զու­թյան դեպ­քում դա հա­ջող­վում է: Ես չեմ ու­զում պա­հանջ­ներ ներ­կա­յաց­նել մեր հայ­րե­նա­կից­նե­րին, ես ու­զում եմ, որ կարճ ժա­մա­նա­կում դա­տա­խա­զու­թյու­նը բո­լո­րին ներ­կա­յա­նա որ­պես վս­տա­հե­լի պաշտ­պան ու գոր­ծըն­կեր, այդ հա­մոզ­մուն­քը նրանց մոտ ձևա­վոր­վե­լուց և ար­մա­տա­վոր­վե­լուց հե­տո հան­րու­թյունն ին­քը կո­րո­շի, ինչ­պես հա­րա­բեր­վել մեզ հետ: Ո­չինչ հնա­րա­վոր չէ ակն­կա­լել մեր քա­ղա­քա­ցի­նե­րից, քա­նի դեռ մենք նրանց հա­մար վս­տա­հե­լի ըն­կեր չենք, այդ վս­տա­հու­թյանն ար­ժա­նա­նա­լու դեպ­քում միայն մենք կու­նե­նանք հան­րա­յին ա­ջակ­ցու­թյուն, ո­րը ցան­կա­ցած ի­րա­վա­պահ մարմ­նի գոր­ծու­նեու­թյան ար­դյու­նա­վե­տու­թյան լա­վա­գույն ե­րաշ­խիքն է: Այլ կերպ ա­սած` մենք ա­ջակ­ցու­թյուն և վս­տա­հու­թյուն չենք մու­րա­լու, կաշ­խա­տենք և կձգ­տենք ար­ժա­նա­նալ դրան:

https://www.artsakhtert.com/arm/index.php/society/item/32052-2021-07-26-09-07-17

ՀԱՆ­ՐԱ­ՅԻՆ ՎՍ­ՏԱ­ՀՈՒ­ԹՅՈՒՆՆ  ՈՒ Ա­ՋԱԿ­ՑՈՒ­ԹՅՈՒ­ՆԸ  ՉԵՆ ՄՈՒ­ՐՈՒՄ, ԴՐԱՆ ԱՐ­ԺԱ­ՆԱ­ՆՈՒՄ ԵՆ